Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało założenia zmian w przepisach dotyczących uzyskiwania polskiego obywatelstwa. Cudzoziemcy będą musieli spełnić bardziej rygorystyczne wymagania, w tym wykazać się lepszą znajomością języka polskiego, zdać test obywatelski i potwierdzić rzeczywisty związek z Polską. Jedną z najważniejszych propozycji jest również możliwość uchylenia decyzji o uznaniu za obywatela polskiego, jeśli obywatelstwo uzyskano na podstawie oszustwa. Na razie są to propozycje, a nie obowiązujące przepisy.
MSWiA chce zaostrzyć zasady uzyskiwania polskiego obywatelstwa
Polski rząd przygotowuje zmiany w zasadach przyznawania obywatelstwa cudzoziemcom. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce, aby uzyskanie polskiego obywatelstwa wiązało się z rzeczywistą integracją ze społeczeństwem, znajomością języka polskiego oraz przestrzeganiem obowiązującego prawa.
Założenia projektu nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim, oznaczonego numerem UD491, zostały wpisane do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów 27 października 2026 roku.
Resort podkreśla, że obywatelstwo powinno potwierdzać trwałą więź cudzoziemca z Polską.
Znajomość języka polskiego na poziomie B2 zamiast B1
Jedną z najważniejszych proponowanych zmian jest podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego.
Obecnie w procedurze uznania za obywatela polskiego zasadniczo wymagane jest potwierdzenie znajomości języka na poziomie co najmniej B1.
MSWiA chce podnieść ten wymóg do poziomu B2.
Oznaczałoby to konieczność wykazania się większą swobodą w posługiwaniu się językiem polskim, rozumieniu wypowiedzi i tekstów oraz komunikowaniu się w codziennych sytuacjach.
Obowiązkowy test obywatelski i deklaracja wierności Polsce
Projekt zakłada również wprowadzenie egzaminu sprawdzającego wiedzę o Polsce.
Test obywatelski miałby służyć ocenie, czy osoba ubiegająca się o obywatelstwo posiada odpowiednią znajomość państwa i realiów życia w Polsce.
Kolejnym wymogiem byłoby złożenie deklaracji wierności Rzeczypospolitej Polskiej.
Według MSWiA nowe rozwiązania mają zwiększyć znaczenie integracji społecznej i rzeczywistego związku z krajem.
Dłuższy pobyt i potwierdzenie centrum życiowego w Polsce
Ministerstwo proponuje również wydłużenie wymaganego okresu legalnego zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium Polski.
Na obecnym etapie w oficjalnym opisie projektu nie wskazano jeszcze konkretnej liczby lat.
Osoby ubiegające się o obywatelstwo miałyby także potwierdzić, że ich centrum życiowe znajduje się w Polsce.
Oznaczałoby to konieczność wykazania rzeczywistych powiązań z krajem, w tym posiadania tutaj rezydencji podatkowej.
Projekt przewiduje również określenie minimalnego poziomu dochodów oraz wymóg przedstawienia dokumentów potwierdzających źródła utrzymania i tytuł prawny do lokalu mieszkalnego.
Obywatelstwo uzyskane przez oszustwo będzie można cofnąć
Jedną z najdalej idących propozycji jest wprowadzenie możliwości uchylenia decyzji o uznaniu za obywatela polskiego lub przywróceniu obywatelstwa.
Dotyczyłoby to przypadków, w których dana osoba uzyskała obywatelstwo na podstawie:
- fałszywych dokumentów,
- nieprawdziwych oświadczeń,
- zatajenia istotnych informacji,
- oszustwa popełnionego podczas postępowań związanych z uzyskaniem obywatelstwa, legalizacją pobytu lub Kartą Polaka.
Według założeń MSWiA decyzja mogłaby zostać uchylona nawet po wielu latach od jej wydania, jeśli ujawniono by określone nieprawidłowości.
Nie chodzi zatem o ogólną możliwość odbierania obywatelstwa za dowolne przewinienia, lecz o proponowany mechanizm dotyczący decyzji uzyskanych w wyniku podstępu lub oszustwa.
Więcej powodów do odmowy przyznania obywatelstwa
Projekt przewiduje także rozszerzenie katalogu okoliczności, które mogą skutkować odmową uznania cudzoziemca za obywatela polskiego.
Wśród nich wymieniono między innymi prawomocne skazania, określone mandaty i grzywny oraz przedstawienie nieprawdziwych informacji lub fałszywych dokumentów.
Celem zmian, według resortu, jest zwiększenie bezpieczeństwa państwa i wiarygodności procedur związanych z uzyskiwaniem polskiego obywatelstwa.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Proponowane zmiany nie weszły jeszcze w życie.
Projekt znajduje się na etapie prac rządowych. Jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na czwarty kwartał 2026 roku.
Następnie ustawa musiałaby przejść dalszą procedurę legislacyjną. Ostateczny zakres nowych wymagań oraz data ich obowiązywania nie są jeszcze ustalone.
Do czasu wejścia w życie ewentualnej nowelizacji obowiązują dotychczasowe zasady uzyskiwania obywatelstwa.
Źródło: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów – projekt UD491.
53 
